“Umrimiz shu qadar qisqaki,

qandaydir olisdagi baxtni

kutib yashash uchun yetarli

emas. Undan ko‘ra, ba’zida

oldimizdagi, yonginamizdagi

baxtni his qilib yashash

bizga ko‘proq shodlik beradi.

Qaysidir qilayotgan yomon

ishlarimiz gunoh ekanligini

bilamiz, ammo bilib turib qo‘l

uramiz. Eng yomoni, bilib,

yana davom ettiraveramiz...

Bu hislar, bu fikrlar ayni

damda mening boshimda

aylanadi. Tinimsiz charx uradi

va go‘yo pilla qurti o‘z ipiga

o‘ralgani kabi, men ham o‘z

dardimga o‘ralaveraman,

undan

chiqib ketolmayman, yiroqlasholmayman.

O‘ylaganim sari boshi berk

ko‘chaga kirib qolganga

o‘xshayman. Birovga tish

yorib aytolmayman. Aytgim

keladi, ammo...

Yaxshiyam, “Yuragimda

saqlaganlarim...” bor...

Mana, men ham dardimni

to‘kib soladigan bo‘ldim...

Hammasi mening telefonimga

begona raqamdan qo‘ng‘iroq

bo‘lgan kundan boshlandi.

Qizig‘i, qo‘ng‘iroqqa men

emas, dugonam javob berdi.

— Alo? — u o‘zining telefoni

bo‘lmagani uchun erkin va

xushchaqchaqlik bilan.

Dugonamning nozli so‘zlashi

va menga qarab ko‘z qisib

qo‘yishidan yigit kishi

ekanligini payqadim. Yigit

nima dedi bilmadim-u,

dugonam “quloqqa lag‘mon

ilish”ni boshlab yubordi:

— Kimga qo‘ng‘iroq

qilayotganingizni

bilmaysizmi? Ha-a-a... Men

“Adashib tushgan yigitlarni

ro‘yxatga olish va to‘g‘ri

yo‘lga solish”

kompaniyasining

boshlig‘iman... Hm... Yo‘q.

Kompaniya xizmati pullik. Har

adashib tushganingizda hisob

raqamimizga yoki mana shu

raqamga ming so‘m tashlab

qo‘yishingiz shart. Arzon

deysizmi?.. Albatta, bir

adashgan banda, qayta-qayta

adashaveradi va avvaliga har

kuni keyin kunda ikki marta,

so‘ng har soatda adasha

boshlaydi. Qarabsizki, siz

arzon deb baholagan

xizmatimiz uni bor-budidan

ayiradi... Nima?.. Ha, ha biz

faqat mijozlarning manfaatiga

xizmat qilamiz...

Dugonam gaplashaverdi. Men

esa uning ichidan qaynab

kelayotgan gaplardan

zavqlanib kulaverdim. Suhbat

tugagach, yana o‘z ishimiz

bilan band bo‘ldik. Adashib

qo‘ng‘iroq qilgan yigitni

unutdik. Ertasiga

kutilmaganda yana notanish

raqamdan qo‘ng‘iroq bo‘ldi.

— “Adashib tushgan yigitlarni

ro‘yxatga olish va to‘g‘ri

yo‘lga solish”kompaniyasimi?

— dedi yigit kishi

dabdurustdan.

Kechagi suhbat birdan

yodimga kelmagani bois,

“Yo‘q” dedim. Birdan yodimga

tushdi va kulib yubordim.

— Kompaniya xodimlari juda

sho‘xmi, deyman?

Sho‘xlik qiz bolaga yarashadi.

Xo‘sh, nechta adashganni

to‘g‘ri yo‘lga soldingiz?

— Sanog‘i yo‘q. Bu dunyoda

adashmagan odam bor

ekanmi? — dedim yigit meni

dugonam deb

o‘ylayotganidan zavqlanib.

— Xizmat haqi

ming so‘mmidi? Tashladim,

ming so‘m. Undan keyin ming

so‘m evaziga to‘g‘ri yo‘lni

topish zo‘r-ku! Qani

edi, rostmana shunday

kompaniya bo‘lsa... Pulini

qo‘yarga joy topa olmay

qolardi. Chunki dunyoda

adashmagan insonning o‘zi

yo‘q. Ikki og‘iz maslahat —

ming so‘m. Minglab odamlar

har kuni qo‘ng‘iroq qiladi.

“Xotinim bilan urishib qoldim.

Negadir yarashgim

kelmayapti. To‘g‘ri

yo‘lni ko‘rsating”, deydi biri.

“O‘g‘lim chetga ishga

ketmoqchi, qaytara

olmayapman. Uni to‘g‘ri yo‘lga

solishning iloji bormi?” deydi

boshqasi. Yana biri esa

“Uylanganman-u, qizlar bilan

ham gaplashgim kelaveradi-

da”... deydi. Menimcha,

shunday deguvchilar ko‘p

bo‘ladi. Agar siz ularga

“To‘g‘risi, har kuni o‘nta qizga

qo‘ng‘iroq qiling. Oxiri bezib

ketib, o‘zingiz bu yo‘ldan

qaytasiz”, desangiz bormi,

mijozlaringiz yanada oshadi...

Yigitning zavqu-shavqqa to‘lib

gapirishiga mahliyo bo‘ldim.

O‘z-o‘zidan savolga tutdim:

— Sizam shunaqa maslahat

istab qo‘ng‘iroq

qilayotgandirsiz, honahoy...

— Albatta. Mening ham

xotinim, ikkita o‘g‘lim bor.

Lekin negadir notanish

qizlarga qo‘ng‘iroq qilib

suhbatlashish jonu dilim, —

hech narsani yashirmadi u.

Men esa birdan dedim:

— Bo‘pti...

— Ie, shoshmang. Men xizmat

haqini to‘lab qo‘yganman.

Gaplashishga majbursiz.

— Nima qilasiz, xotiningiz,

bolalaringizga xiyonat qilib...

— Qani, xiyonat

qilayotganim? Men bir

kompaniya

xizmatidan foydalanayapman,

xolos...

Xullas, u aloqani uzishimga

yo‘l qo‘ymadi. Ertasiga

ham, indiniga ham

xuddi rostmana kompaniya

xizmatidan

foydalanayotgandek, telefon

raqamimga ming so‘m

tashlaydi-da, gaplashaveradi.

Men ham hech narsa deya

olmayman. Lekin oilasi borligi

uchun bu suhbatga chek

qo‘yishim kerakligini yaxshi

bilardim. Shunday qildim, ham.

U esa darhol xabar yo‘llash

yo‘liga o‘tdi. Ochig‘i,

gaplashmaganimga qo‘ymadi.

Suhbatlasha-suhbatlasha unda

uchrashish istagi ham paydo

bo‘ldi. Bir-birimizdan qayerda

yashashimizni so‘radik. Eng

qizig‘i, bizdan sal narida,

uzoqroq qo‘shnimiz desak

ham bo‘larkan...

Oxiri ko‘rishdik...

Uni ko‘rdim. Yaqindan, yaqqol

ko‘rdim: chiroyli, kelishgan,

qoshlari tutash, ko‘zlari yashil

tusli... Xuddi xorij kinolaridagi

aktyorlarni eslatadi.

Lekin yuragim jiz etmadi.

Ya’ni, unga nisbatan o‘zimda

hech bir hisni tuymadim.

Bundan xursand ham bo‘ldim.

Axir uning oilasi bor!

— Boshqa menga qo‘ng‘iroq

qilmang! Bu uchrashuv

birinchi va oxirgisi. Yana,

bizdan u qadar uzoq

bo‘lmagan “dom”da ekanmiz.

Shahar bo‘lgani bois, bir-

birimizni bilmaganmiz. Qishloq

yo mahalla bo‘lsa, bunaqa

bo‘lmasdi. Yuzxotir qilib ham

gaplashmasdingiz.... — dedim

dangaliga ko‘chib.

Bu gaplarim unga kor qilmadi.

Qo‘ng‘iroq qilishni kanda

qilmasdi. Shu tufayli

telefonimni bir necha bor

o‘chirib qo‘ydim. Ishga

tushirganimda esa

uning qo‘rg‘iroq qilganini

bildiruvchi o‘nlab xabarlar

turnadek tizildi...

Oradan kunlar o‘tdi. Men bora-

bora unga o‘rgana boshladim.

U esa hamon qo‘ng‘iroq

qilishdan charchamasdi.

Suhbatimiz uzoq cho‘ziladigan

bo‘ldi. Bir-ikki kun

suhbatlashmay qolsak, bir-

birimizni sog‘inardik. Gap-

so‘zimiz ko‘proq hazil-

huzuldan iborat bo‘lar, jiddiy

gaplashishga yuragim

betlamasdi.

“Nega u bilan

gaplashyapman? Nega

tanishdim? Bundan ne

naf? Biribir turmush

qurmasak, baxtli bo‘lmasak... U

xotini, ikki o‘g‘lidan voz

kechib, senga uylanarmidi?

Shuni bila turib, nega

gaplashishda davom etasan?”

Bu oxiri yo‘q savollarga javob

topishga o‘zimda kuch topa

olmasdim. Bilib-bilmay

mubtalo bo‘lgan muhabbatim

oldida ojiz edim.

Juda, judayam, ojiz...

Yoz chillasi. Unga o‘zim

qo‘ng‘iroq qildim. Ayol

kishining “Alo?” degan

muloyim ovozi eshitildi. Qotib

qoldim.

— Yaxshimisiz? Kim kerak,

edi? Xo‘jayinimmi? Nega

indamaysiz? — yaxshi gapira

boshladi ayol. — Xijolat

bo‘lmang, erimga ish

yuzasidan bunaqa

qo‘ng‘iroqlar har kuni bo‘ladi...

— O‘zlari qayerda? — dedim

beixtiyor.

— Hozir keladilar. Nima deb

qo‘yay? Ismingiz nima?

Qayerdan

qo‘ng‘iroq qilyapsiz?

— Ismim... — ayolning

muloyim va shirin muomalasi

meni tilga kiritgandi.

— Gapiring. Ular kelguncha

tanishib turaylik...

— Men siz bilan tanisha

olmayman... — dedim birdan

cho‘chib.

— Nega?

— ...

— Ha-a, bilaman, nima uchun

tanisha olmasligingni? Xotini

bor deb o‘ylamaganding, a?

Uylanishini

kutib yurganmiding?..

Ayol bilan anchagina “san-

man”ga bordik...

Lekin o‘ylaymanki, u meni

ko‘cha-ko‘yda ko‘rsa

tanimaydi. Shundan

xotirjamman. Ammo yuragim

bir dahshatga tushdi.

Uydagilar, odamlar bilsa nima

bo‘ladi?

“Esing borida etagingni

yig‘ishtir! Unut uni! U uchun

shunchaki ermaksan! O‘zingni

qo‘lga ol!”

O‘zimga shu so‘zlarni bot-bot

ayta boshladim. U bilan

aloqani birdan uza

olmasligimni bilib, asta-sekinlik

bilan suhbatlarimiz orasini

uzoqlashtirishga harakat

qildim. Bu orada ular bizga

yaqinroq joyga keldi. Ayoli

bilan qo‘shni sifatida

tanishdim. U meni qo‘shni qiz

sifatida biladi, xolos. Men esa...

Hozir

deyarli qo‘ng‘iroqlashmaymiz.

Ko‘rishib qolsak, shunchaki

hol-ahvol so‘rashamiz xolos.

Xuddi qo‘shnilardek...

Uning oilasiga hech qanday

yomonligim, adovatim yo‘q.

O‘ziga ham. Uni ham

tushunaman. Axir ko‘r yo kar

emasman. Telefon yoki

boshqa aloqa vositalari orqali

qizlar bilan tanishib, sevishib

qolib, oilasidan voz

kechganlar, farzandlarini

yetim qilganlar ozmi? U

bunday qilmadi-ku! Ehtimol,

meni aldagandir? Shunchaki

ermak qilgandir? Lekin men

unga ko‘ngil qo‘ydim. Chindan

muhabbat otliq tuyg‘uga

oshno bo‘ldim. Yondim,

kuydim, qizg‘andim, suydim...

Qalbimda bo‘y cho‘zgan

bu tuyg‘ular menga yomonlik

bermadi. Tushunishga,

hayotga teranroq qarashga

o‘rgatdi. Kun kelib, o‘z

baxtimni topsam, balki unutib

ham yuborarman...

Demoqchi bo‘lganim, o‘z

vaqtida xatodan oyoq

tortishning o‘zi ham jasorat,

shuning o‘zi ham insoniylik!

Demak, u ham, men ham hali

tubanlashib ketmadik. Hali

ham pok tuyg‘ular

og‘ushidamiz. Garchi

muhabbatdan yiroq bo‘lsak-

da, baxtlimiz!